Promotiefilm toont juist de duistere kanten van de stad

(dit artikel werd op woensdag 19 maart gepubliceerd in Trouw) 

Nooit eerder was het nou echt de moeite waard om het serieus te hebben over een video gemaakt door het marketingteam van een overheid. En al helemaal niet over de gedrochten uit Zuid-Korea, die tevergeefs westerse toeristen probeerden aan te spreken met knullige gladgestreken video’s van saaie winkelstraten en herbouwde paleizen. Zelfs toen de wereldberoemd geworden Psy werd ingehuurd voor een internationale campagne werd er in binnen- en buitenland met afkeuring gereageerd.

Toen in 2011 voormalig mensenrechtenactivist Park Won-soon werd verkozen tot burgemeester van de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul, kondigde hij het al direct aan: alleen als je oprecht ruimte en aandacht geeft voor wat er daadwerkelijk speelt in de dagelijkse levens van de inwoners, kan je een aantrekkelijke stad bouwen. Met die gedachte besloot hij onlangs met zijn marketingteam een film te maken dat mensen over de hele wereld moet laten zien wat het gevoel van Seoul nou echt is. Concept: iedereen mag videomateriaal insturen – zwaargewichten uit de filmindustrie Park Chan-wook (Oldboy, Stoker) en zijn broer Park Chan-kyong worden ingehuurd om er een geheel van te maken. Met meer dan 11.000 inzendingen uit binnen- en buitenland gingen de gebroeders aan de slag, selecteerden 154 stukken en maakten er een stuk van dat de eerste Koreaanse journaliste op de persconferentie de vraag deed stellen: “Hoe kan zo’n neerslachtig werk in godsnaam Seoul promoten voor bezoekers?” Het jaagt eerder mensen weg, impliceerde ze.

In het begin van de film wordt al een zelfmoordpoging verbeeld. Een orgie van emoties volgt in een hectische symfonie van beeld en geluid. Demonstraties, muziek, markante personen, doodgewone personen, ouderen, jongeren, buitenlanders, religie, rommelige straten – het zijn slechts een paar ingrediënten van ‘Bitter, Sweet, Seoul’. Een film diens fragmenten lading krijgen door de montage van de regisseurs die alle clichés en moralisme vermeden. Een feest van herkenning voor de bewoners van de eigenlijk lelijke, maar o zo dynamische stad. Een film die waarheidsgetrouw laat zien hoe het leven in de meer dan tien miljoen koppen tellende stad is. “Seoul is geen monotone stad” lichtte Chan-kyong toe. “Ik denk dat dat juist een van de aantrekkingskrachten van de stad is en in deze film laten we al die verschillende klanken zien.” De burgemeester wilt het woord promotie vermijden. “Het is een gedicht geworden”, meldde hij. “Werkelijk uniek”.

Uniek is het zeker. Park breekt niet alleen een traditie met zijn ultraconservatieve voorgangers – berucht om hun meedogenloze sloopbeleid om megaconglomeraten er blinkende winkelcentra en flats te laten bouwen – hij gaat regelrecht tegen een hardnekkige Koreaanse gewoonte in waarbij uiterlijke perfectie topprioriteit is. Zuid-Korea is beroemd om zijn plastische chirurgie en gigantische cosmetica-industrie, Noord-Korea voor het ophouden van utopisch beeldwerk – beide in pogingen de op zijn zachtst gezegd minder gepolijste waarheid achter het geënsceneerde plaatje te verbergen. De burgemeester weet dondersgoed dat we daar in het buitenland om gniffelen: “Als we alleen de pittoreske kanten van Seoul laten zien, weten mensen dat het een leugen is. Seoul heeft zo een lange en dynamische geschiedenis, we moeten niet bang zijn om onze meer duistere kanten van de stad te laten zien.”

De film Bitter, Sweet, Seoul (60 minuten) is nu te zien op YouTube: