Kerken willen beter luisteren

(dit artikel werd op vrijdag 8 november gepubliceerd via De Persdienst) 

“Weg met de Wereldraad van Kerken!” “Pluralisme, homoseksualiteit en communisme is satanisme!” Sommigen van de meer dan vierduizend Christenen die over de hele wereld naar Zuid-Korea zijn gereisd moeten een beetje lachen om de boude uitspraken van fanatieke Koreaanse groeperingen die protesteren tegen de bijeenkomst van de Wereldraad. Anderen raken in discussie: “Jezus houdt van iedereen”, zegt een voorbij wandelende Amerikaanse predikant tevergeefs tegen een van de demonstranten.

Binnen in het zalencomplex vinden priesters, pastoors, monniken, predikanten, dominees en andere afgevaardigden van meer dan driehonderd verschillende kerkgemeenschappen elkaar juist onder die gemeenschappelijke toewijding aan het Koninkrijk Gods. Tijdens de zevenjaarlijkse vergadering van de in Genève gezetelde raad sturen leden en actiegroepen aan op verdere emancipatie van minderheden en het actief promoten van mensenrechten. Het bestuur luistert en belooft aan de slag te gaan met de pamfletten van vele actievoerders. “We zijn er van overtuigd dat alle mensenrechten richting geven aan een vredelievende en rechtvaardige maatschappij”, benadrukte de raad tijdens bijeenkomst die de afgelopen twee weken plaatsvond.

Oosterse orthodoxen in strak gestreken zwarte gewaden knopen in de gangpaden gesprekken aan met Amerikaanse predikanten in spijkerbroek. Christelijke activisten geven intussen lezingen over onder meer onrecht op de werkvloer, klimaatverandering of homoseksualiteit. Simone Poortman rijdt intussen van hot naar her in haar rolstoel, druk met het promoten van gelijkwaardigheid voor mensen met een handicap. “Twee edities geleden was ik de enige gehandicapte gedelegeerde, nu zijn we met tien man”, zegt een tevreden Poortman van de actiegroep Ecumenical Disability Advocates Network. “Destijds keken ze me aan alsof ik van de maan kwam: dat een gehandicapte ook een gedelegeerde kon zijn! Nu komen mensen naar ons toe om te vragen wat wij te zeggen hebben.”

Het omdraaien van de dialoog staat centraal in de missie van de raad om minderheden een gelijkwaardige plek binnen de kerken te geven. Karin van de Broeke, voorzitter van de Protestante Kerk Nederland (de eerste vrouw in die functie) neemt die boodschap mee naar huis: “Missiewerk werd altijd gezien als iets waarin we iets moeten doen voor de gemarginaliseerden – de raad heeft verklaard dat wij maar eens moeten luisteren naar wat zij ons te zeggen hebben. Ze hebben ons meer te vertellen dan wij hen; dat vind ik een mooie gedachte.” Van de Broeke zegt geïnspireerd te zijn door de diversiteit op het congres “Je voelt hier die eenheid, ondanks de verschillen. Hoe om te gaan met die verschillen is een groot vraagstuk thuis in Nederland.”

Guy Liarge is namens de Conferentie van Europese Kerken gekomen en benadrukt ook dat de voornaamste uitdaging ligt in het omdraaien van organisatiestructuren. “We zitten in een fase waarin organisaties naar de kerken moeten gaan luisteren in plaats van andersom.” De bijeenkomst is hierin productief, zegt Liarge. “Leiders van hoogste niveau komen nu mensen tegen die betrokken zijn bij de problematiek zelf. Dit is een nuttige exercitie in het terugkoppelen van theorie naar de praktijk.”

Edwin Ruigrok van de vredesorganisatie Pax Christi is uit Nederland gekomen om een verbod op robotwapens te bepleiten. “Er zijn nu wapens in ontwikkeling waar geen mensen meer aan te pas komt. Die kant willen we niet op.” Zijn verhaal wordt aangehoord door velen en op zijn beurt wordt hij geïnspireerd door anderen. “Hier staan mensen uit allerlei culturen die bevlogen bezig zijn problematiek aan te pakken waarbij ze zelf betrokken zijn. Dan wordt het opeens heel echt. Dingen worden hier in beweging gezet.”