Noord-Koreaanse oorlogstaal voedt rijken, verhongert armen

(dit artikel werd op zaterdag 13 april gepubliceerd via De Persdienst) 

“Vernietig de Amerikaanse klootzakken!” Voor de buitenwereld klinken de Noord-Koreaanse staatsmededelingen op zijn zachtst gezegd nogal heftig. In de hoofdstad Pyongyang zelf schept het krachtige politieke optreden juist zelfvertrouwen onder de burgers, die opgegroeid zijn met het idee dat de Amerikanen de belichaming van het ultieme kwaad zijn. Buiten de elitaire hoofdstad echter, op het door honger getroffen platteland rijzen zorgen als Kim Jong-eun zijn stem verheft.

“Noord-Koreanen maken zich geen zorgen om oorlog”, zegt Lee Jae-won, die in 2010 naar Zuid-Korea vluchtte en nu werkt bij DailyNK, een nieuwsorganisatie waar Noord-Koreaanse vluchtelingen contact onderhouden met geheime bronnen in Noord-Korea. “Waar veel mensen zich nu wel zorgen over maken is of ze die dag wel te eten kunnen krijgen”, zegt Lee die niet met zijn echte naam vermeld wilt worden. De aanvoer van voedsel is vooral afhankelijk van invoer uit China, Zuid-Korea en van VN voedselprogramma’s. Lee: “Politieke spanningen hebben daar veel invloed op. De prijs van rijst kan plotseling haast verdubbelen. Mensen kunnen onmogelijk anticiperen op deze factoren en worden ontzettend nerveus omdat ze misschien die dag hun familie niet kunnen voeden.”

De 34-jarige Oh Song-il, die eveneens in 2010 vluchtte en nu voor Radio Free Asia werkt, ook een nieuwsorganisatie die zich verdiept in de Noord-Koreaanse samenleving, zegt dat veel Noord-Koreanen dit echter wel aankunnen. “Je zou Noord-Koreanen kunnen zien als berggeiten: ze zijn gewend te overleven in een omgeving die schaars is aan voedselbronnen. Ieder jaar maken ze deze situatie mee als de militaire oefeningen van de VS plaatsvinden – momenteel valt de situatie nog te overzien.”

Maar in het land waar het leger prioriteit nummer één heeft, zouden ook de laatste voedsel- en energievoorraden worden opgeslokt door de militairen, mochten die gemobiliseerd worden voor een oorlog. Volgens Oh hopen de arme Noord-Koreanen dan ook dat hun Grote Leider het spel in Pyongyang klaar weet te spelen zonder dat het leger zich op scherp moet zeggen. “Meer nog dan de marktsituatie, zijn mensen bang voor harde optredens van de autoriteiten die extra worden ingezet bij politieke spanningen. Zij bestelen burgers van hun voedselvoorraden.” Lee Jae-won van DailyNK zegt dat dat ook ligt aan tekorten in het leger zelf. “Het leger is erg corrupt. Als er een training op stapel staat, komen ze er vaak achter dat soldaten benzine en voedsel uit de opslag hebben gestolen om door te verkopen.”

De bewoners van het relatief rijke Pyongyang intussen, lijden amper onder de sterk wisselende voedselprijzen en rovende soldaten. In tegenstelling tot de uitgehongerde plattelanders, kan de bovenklasse het daar zich wel veroorloven druk te maken over politiek. Voor de camera’s van de staatstelevisie spreken zij vurig over dat ze klaar zijn te strijden tegen de Amerikanen. En uiteraard dat ze vierkant achter hun leider staan. Oh: “In Noord-Korea is een bekend gezegde dat zoveel betekent als ‘woorden zijn vuistslagen’. Het verbale gevecht komt voor Noord-Koreanen over alsof Kim Jong-eun daadwerkelijk een vernederende klap heeft uitgedeeld aan de Amerikanen.”

Terwijl de wereld dankzij geavanceerde satellieten op de voet bij kan houden wat het Noord-Koreaanse leger aan het doen is met zijn raketten, weten de Noord-Koreanen zelf niks meer dan hetgene de staatsmedia hen vertellen. Alleen als zo’n rakettest slaagt, zal de media daarover trots uitpakken. “Noord-Koreanen weten helemaal niks van de huidige aanstaande rakettest”, weet Lee via een van zijn bronnen voor DailyNK te bevestigen. Hun leven lang worden vooral de hoofdstedelingen, de pilaren van het machtskartel van Kim Jong-eun, gevoed met slechts euforische overwinningstaal. Met de recente reeks van dreigementen, zet Kim een oude machtsstrategie voort die zijn burgers ervan moet overtuigen dat hij de ultieme beschermengel is tegen de boze buitenwereld. De woede die hij opwekt bij de Amerikanen is daarvoor perfecte brandstof. Maar met zijn verarmde bevolking en corrupte leger, zijn de bluffende machtshebbers wel degelijk doodsbenauwd, stelt Oh. “De agressieve houding komt vooral voort uit angst.”

Maar vakkundig speelt Pyongyang zijn gevaarlijke spel uit. Maandag viert Noord-Korea zijn belangrijkste feestdag van het jaar: de verjaardag van de overleden, doch eeuwige president Kim Il-sung. In een naar verluidt vredig Pyongyang is het dan groots feest voor de goed gevoede hoofdstedelingen. Ondanks de felle Amerikaanse tegenreactie en verketterde nucleaire programma’s is er geen Amerikaanse soldaat te zien in Noord-Korea en dat is genoeg reden om de loftrompet wederom uit te steken voor de jonge, maar Briljante Kameraad Kim.