Dochter dictator belooft een eerlijker Zuid-Korea

(dit artikel werd op vrijdag 21 december gepubliceerd via de GPD) 

Voor het geboortehuis van Park Chung-hee feest een groep mensen uitbundig. Op een centraal plein in Seoul worden intussen foto’s van de Zuid-Koreaanse ex-dictator in de lucht gestoken. Reden voor het feest: de dochter van de man die met ijzeren hand ’s lands economie reanimeerde is zojuist verkozen tot president. Park Geun-hye won de conservatieve stem dankzij haar nog altijd gevierde vader en trok de gematigde kiezer over de streep met een sociale politieke agenda.

Over de erfenis van aftredend president Lee Myung-bak was links en rechts het eens: de Zuid-Koreanen gaan gebukt onder stress van een extreem competitief geworden gepolariseerde maatschappij. Dankzij het neoliberale beleid van Lee kregen de Zuid-Koreanen te kampen met hogere persoonlijke schulden, meer werkloosheid en groeiende inkomensverschillen. “De vruchten die we plukken van economische voorspoed moeten samen gedeeld worden zonder iemand daarbij aan de kant te zetten”, benadrukte Park in een toespraak, een dag nadat ze met een nipte meerderheid won van de democraten. “Wat we daarvoor nodig hebben is nationale eensgezindheid en een eerlijke economie.”

Verliezend democraat Moon Jae-in had niet langer het alleenrecht op de sociale onderwerpen nadat Park zich publiekelijk uitsprak tegen de kille politiek van haar voorganger, waarmee ze als partijleidster de afgelopen twee jaar echter nauw samenwerkte. “Meer dan ooit gingen de verkiezingen over de kwaliteit en niet zozeer over economische groei”, zegt Kim Ji-yoon van het Asan Instituut voor Beleidsstudies. “De groeiverwachting de komende jaren is echter laag, dus zal het ontzettend moeilijk zijn voor Park om haar plannen voor het eerlijker spreiden van welvaart te bekostigen.”

Maar Park won niet zozeer op haar programma zegt Kim. “Haar beleidspunten zijn erg vaag omschreven, en komen veelal overeen met de democraten. Hoewel haar abstracte verhaal inspeelt op het aanpakken van economische oneerlijkheid, zie je dat haar vertrouwelingen fundamenteel conservatieven zijn.” Veel meer dan de het etiket ‘eerste vrouwelijke president’, zorgde haar in 1979 vermoorde vader voor stemmen. Vooral oudere generaties koesteren warme herinneringen aan de oude Park. Zij zagen hun inkomen gedurende zijn leiderschap (1961-1979) vertienvoudigen en vergeten daarom graag dat mensenrechten grof werden geschonden, dissidenten de dood vonden. Kim: “Korea is fundamenteel conservatief, vooral wegens de scheuring met het Noorden. Park heeft daarom zeker geprofiteerd van haar familieachtergrond en ervaring in het presidentiële huis.”

Noord-Korea haalde in aanloop van de verkiezingen uit naar de conservatieven in het zuiden. “Ondanks dat Noord-Korea de conservatieven altijd fel bekritiseren, heeft Park een persoonlijke ontmoeting gehad met Kim Jong-il in 2002. Die ervaring kan goed van pas komen”, zegt Yang Moo-jin, professor aan de Universiteit van Noord-Koreaanse studies in Seoul. Park maakte de verkiezingsbelofte toenadering te zoeken met het Noorden, maar het blijft nog onduidelijk middels welk beleid. “Mocht het daadwerkelijk lukken de lucht te klaren, zou het goed kunnen dat de twee Koreaanse leiders al snel nieuwe dialoog aan kunnen gaan. Maar dat lukt alleen als de VN geen nieuwe sancties oplegt tegen Noord-Korea.” Yang zegt te verwachten dat Noord-Korea zich welwillend zal opstellen. “Het Noorden realiseert zich goed dat ze een goede relatie met het Zuiden nodig hebben om vooruit te komen.”