Gaan is nu de beste keuze

(Dit artikel werd op 16 maart 2011 gepubliceerd in dagblad Spits)

Vijftienhonderd euro moet er neergelegd worden voor een enkeltje Tokio – Hong Kong, de enige vlucht die op dinsdagmiddag nog te krijgen is bij de Japanse vliegmaatschappij All Nippon Airways. “Maar sommige mensen zijn bang geworden, willen het land uit en hebben het er voor over”, zegt een ticketverkoopster op Narita Airport bij Tokio.

Lang zijn de rijen voor haar balie niet. De zakenmensen en studenten die massaal op het vliegveld aanwezig zijn, hebben gisteren hun ticket in handen geduwd gekregen van hun baas of familie op het thuisfront. Toeristen hebben hun ticket omgeboekt naar een vroeger tijdstip. Het gevaar op radioactieve straling is té groot volgens de buitenlanders en trekken massaal – maar zeker niet overhaast – de stad uit. De minder kritische Japanners zelf blijven vooralsnog stug achter. “En dat voelt best egoïstisch eigenlijk, om zomaar je collega’s en babysitter achter te laten”, vertelt Philips-medewerker Maarten Vernooij die met zijn gezin op het punt staat naar Nederland te reizen. “Eerst voelde de reactie vanuit het buitenland overdreven, maar ik denk dat het nu de beste keuze is om te gaan. Na de laatste berichten kregen we toch zenuwen.” De vluchtelingen gaan bivakkeren in een vakantiehuisje in hun moederland. “Maar we hopen na de schoolvakantie weer snel terug te kunnen.”

Verderop ligt een helm bovenop een bagagekar vol koffers. “Een vreemde, maar stiekem toch wel leuke souvenir”, zegt eigenaresse Suzanne die samen met Jarro naar Nederland vlucht. De twee studenten ecologie liepen stage op een universiteit in Sendai, de helm was nodig om de berg af te dalen na de aardbeving vanwege gevaar voor vallende rotsen. “Het is goed mis, ik vertrouw al de informatie niet. Ik denk dat er meer aan de hand is dan dat de Japanners wordt voorgeschoteld”, zegt Jarno. Veel andere buitenlandse studenten vertrekken ook. “Ik wil niet weg, maar ik moest van mijn ouders”, zegt een Zwitserse die met tegenzin in de rij staat.

Maar het wantrouwen van de buitenlanders bleek niet overdreven toen in Tokio gisteren een hogere radioactieve straling werd gemeten. De stad reageerde met het uitdelen van mondkapjes en opnieuw werd er gehamsterd. Enkele Japanners nemen de stap om te vertrekken, zoals een groep van tien die naar Shanghai vluchten, anderen zeggen op vakantie te gaan. In de avond verandert het vliegveld in een camping. Met uitgevallen treinen en risico op een grote toeloop neemt niemand risico om te laat te komen. Iedereen zoekt stilletjes en zwijgzaam een plekje.

Een noodmedewerker van het Amerikaanse Delta airlines heeft dan net haar werk erop zitten. Ze was ingevlogen om de drukte bij te staan en is positief verrast over de geordende Japanners. “Wat een geweldige werkervaring!” zegt ze blij. Haar impressie tekent de verschillen tussen een ramp en een Japanse ramp. “Ik had dagen vol chaos, klagende mensen en stress verwacht. Maar niks van dit alles, ze zijn hier zó ongelooflijk georganiseerd.” Even later schreeuwen de koppen in de media: ‘nieuwe grote aardbeving in Tokio!’ Terwijl de terminal inderdaad bovengemiddeld heen en weer wiegt, vertrekt niemand een gezichtsspier. “Gratis water en crackers!” wordt er geschreeuwd door vliegveldmedewerkers terwijl de terminal nog een beetje wiegt. Daar veren de Japanners wél van op en een paar seconden later staat er een kaarsrechte lijn voor de uitdelers.